TCMB, 26 Ekim 2026’da yayımladığı 2026-46 sayılı duyuruyla EVDS-MCP hizmetini devreye aldığını açıkladı. Duyuru metni doğrudan ‘EVDS-MCP devreye alınmıştır’ cümlesiyle başlıyor. Hizmet, Elektronik Veri Dağıtım Sistemi’ndeki verilere yapay zekâ araçları üzerinden erişim sağlıyor. Banka bunu Ocak 2026’da beta olarak açılan EVDS 3’ün devamı sayıyor: duyuruya göre veriye erişim kanalları artık yapay zekâ araçlarını da kapsıyor.
EVDS-MCP bir model ya da sohbet ekranı değil, Model Context Protocol standardıyla çalışan bir köprü. Kılavuz bunu açıkça yazıyor: tek başına sohbet ekranı veya model değil, MCP destekleyen harici bir uygulama ve model gerekiyor. Sunucu mcp.tcmb.gov.tr adresinde; kimlik doğrulama OAuth ile yapılıyor ve bağlantı sırasında EVDS API anahtarı kullanılıyor. 26 Ekim’de anahtarsız yapılan bir bağlantı denemesi 401 ve invalid_token yanıtı aldı. Kılavuza göre anahtar, EVDS arayüzünde Benim Sayfam altındaki profil ekranından kopyalanıyor.
Sunucu dört araç sunuyor: list_categories, list_datagroups, list_series ve get_series_data. Son araç seri kodu ve tarih aralığıyla veri çekiyor. Kılavuz kapsamı örneklerle anlatıyor: döviz kurları, fiyat endeksleri, faiz oranları, para ve banka istatistikleri, ödemeler dengesi. Kurulum adımları ChatGPT, Claude, Claude Code, Gemini CLI ve LMStudio için ayrı ayrı verilmiş.
Kılavuzun en dikkat çekici satırı bir uyarı: bir MCP bağlantısı eklendiğinde model bu aracı kendiliğinden kullanmaya başlıyor ve bağlantı kapatılmadığı sürece gerek gördüğünde aracı kullanıcıdan ayrıca onay almadan çağırabiliyor. Yani kurulumdan sonra veri çekme kararı kullanıcının değil modelin elinde. Bu, bankanın veri dağıtımını bir ajan davranışına bağlayan ilk somut adım.
Sorumluluk sınırı duyuruda çizilmiş: TCMB’nin bu hizmet kapsamındaki rolü, EVDS verilerinin yapay zekâ araçlarıyla uyumlu şekilde sunulmasıyla sınırlı. Banka, kullanıcıların bağlayacağı yapay zekâ araçlarından ve ürettikleri çıktılardan sorumlu olmadığını belirtiyor. Yenilenen EVDS Kullanım Şartları daha ileri gidiyor: model tarafından yorumlanan sonuçların nihai kullanımdan önce EVDS uygulamasından veya web servisinden doğrulanması isteniyor.
Şartlar, EVDS-MCP ile üretilen rapor, tablo ve grafiklerde TCMB’nin yalnızca veri sağlayıcısı olduğunun ve yorumların yapay zekâya ait olup yanıltıcı bilgi içerebileceğinin belirtilmesini şart koşuyor. EVDS ya da TCMB adıyla üçüncü tarafların kurduğu MCP sunucularından banka sorumlu değil. Duyuruda ilan edilmiş bir sorgu kotası yok. Anadolu Ajansı ve CNBC-e duyuruyu 26 Ekim’de haberleştirdi. Model Context Protocol, Anthropic tarafından 25 Kasım 2024’te açık kaynak olarak yayımlandı.
