Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 7 Kasım’da İstanbul’daki TRT World Forum 2026’da TÜBİTAK BİLGEM’in geliştirdiği Türkçe büyük dil modeli BİLGE’nin ilk sürümünün “çok yakında” geliştiricilerin kullanımına sunulacağını söyledi. Kacır, forumun “Yapay Zeka Çağında Sorumluluğu Yönetmek” oturumunda konuştu. Bakan, erişimin ne zaman ve hangi koşullarla açılacağına dair bir tarih vermedi.
Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre Kacır, “BİLGE’nin ilk sürümünü çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunarak girişimlerimizin, araştırmacılarımızın ve şirketlerimizin Türkiye’nin kendi yapay zeka yetkinlikleri üzerinde yeni ürün ve hizmetler inşa etmelerini sağlayacağız” dedi. Kacır, modelin Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini ve Türkçe için tasarlanmış üretken yapay zekâ uygulamalarının önünü açacağını da söyledi.
Bakan bu sözü ilk kez vermiyor. BİLGE haziran ortasında Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi’nde kamuoyuna tanıtılmıştı. Kacır temmuz sonunda TOBB İş Dünyası Yapay Zekâ Zirvesi’nin ardından X hesabında “TÜBİTAK tarafından 37 milyar parametre ile geliştirilmiş BİLGE Dil Modelimizi yakın zamanda geliştiricilerin kullanımına açacağız” diye yazmıştı.
TÜBİTAK BİLGEM’in bilge.gov.tr sitesi ise BİLGE’yi tek bir model değil, 1 milyardan 122 milyar parametreye uzanan bir model ailesi olarak tanımlıyor. Siteye göre 1B ve 9B modelleri sıfırdan eğitildi. 27B, güçlü açık kaynak modellerin üzerine Türkçe verilerle sürekli ön eğitim uygulanarak geliştirildi. En büyük model olan 122B’nin eğitimi sürüyor. Sitede 37 milyar parametreli bir sürüm listelenmiyor. Bakanın temmuzda verdiği rakamın hangi modele karşılık geldiği açıklanmadı.
Site, geliştiricileri hedef kitleler arasında sayıyor ve modelin API entegrasyonlarında kullanılabileceğini belirtiyor. TÜBİTAK’ın kendi ölçümlerine göre BİLGE, kültürel çeviri kategorisinde diğer büyük dil modellerinden yaklaşık yüzde 23 ila 41 daha yüksek performans gösteriyor. Bu sonuçların bağımsız bir değerlendirmesi yayımlanmadı.
TÜBİTAK, haziranda sosyal medyada yayılan ve BİLGE’nin arkasında OpenAI altyapısı bulunduğunu öne süren iddiaları yalanlamış, modelin henüz genel kullanıma açılmadığını açıklamıştı. Kurum, internette BİLGE adıyla sunulan uygulamaların kendisiyle bağı olmadığını da bildirmişti. Mint11’in 9 Kasım’da kontrol ettiği TÜBİTAK BİLGEM’in Hugging Face hesabında hiç model bulunmuyor. Hesapta yalnızca BİLGE adlı Türkçe veri setleri var.
Kacır aynı konuşmada 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı‘nın hedeflerini de yineledi. Hürriyet Daily News’e göre plan, araştırmacı ve girişimcilere kamu kurumlarına ait en az 2 bin veri setine güvenli erişim sağlanmasını öngörüyor. Kacır’a göre şimdiye kadar 82 bin üniversite öğrencisi yapay zekâ eğitimi aldı, 9 bin araştırmacı da ulusal süper bilgisayar altyapısını kullandı. BİLGE’nin hangi sürümünün, hangi lisans ve erişim koşullarıyla açılacağı ise henüz belli değil.
