Apple'ın bellek krizinden çıkış yolu Washington'a takıldı. ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, şirketin Çin'de satılan cihazlarda Çin üretimi bellek kullanma planına karşı olduklarını açıkladı. Bakanın ifadesi net: "Trump yönetimi bundan yana değil." Lutnick'e göre bellek sorununa başka çözümler bulunmalı, "ama büyük Amerikan şirketlerinin Çin belleği kullanması iyi bir şey değil."
Lisans duvarı ve teknik boşluk
Apple aylardır CXMT ve Yangtze Memory Technologies'den bellek alabilmek için yönetimden onay arıyor. İki şirketle ticaret kısıtlı: YMTC Ticaret Bakanlığı'nın Entity List'inde, Pentagon ise hem YMTC'yi hem CXMT'yi Çin ordusuyla bağlantılı şirket olarak sınıflandırdı. Apple bu firmalarla ürün bilgisi paylaşmak isterse önce lisans almak zorunda. Raftan hazır, özelleştirme gerektirmeyen bileşen alımı ise bu kapsamın dışında kalıyor.
Apple'ın savunması tam bu boşluğa oturuyor. Şirketin operasyon direktörü Sabih Khan, iPhone bileşenlerinin çoğunun özelleştirildiğini, ancak bellek tarafında "fazla özelleştirme olmadığını" söylüyor. Yani Apple, ürün detayı paylaşmadan standart bellek satın alarak kısıtı teknik olarak aşabilir. Beyaz Saray'ın rahatsızlığı bu yüzden hukuki değil, ideolojik bir zeminde duruyor.
Alternatifi olmayan bir kriz
Apple yalnız değil. HP ve Acer da ABD dışında sattıkları cihazlarda CXMT belleği kullanıyor. Bu, krize yerli bir çözümün henüz var olmadığını gösteriyor. ABD onaylı üç büyük bellek üreticisi kapasitesini veri merkezi müşterilerine ayırırken DRAM fiyatlarını yükseltmeye devam ediyor. Söz verilen ek kapasitenin üretime girmesi en erken 2029'u buluyor.
Baskı ise ters yönde artıyor. Senato'da iki partili bir grup, Apple'ı bu şirketlerle iş yapmaktan tamamen vazgeçmeye çağırıyor; CXMT'ye yönelik kısıtların ağırlaştırılması da gündemde. Bu gerçekleşirse Apple emtia belleği bile satın alamaz.
Faturayı tüketici ödüyor. Bellek darlığı tüm elektronik sektöründe fiyatları yukarı itiyor, küçük üreticileri piyasadan siliyor. Apple bazı ürünlerinde fiyatları yüzde 25'e varan oranda artırdı, yüksek bellekli bazı konfigürasyonların satışını geçici olarak durdurdu ve yeni cihazlarda teslim tarihlerini ötelemek zorunda kaldı. Analist Ming-Chi Kuo, şirketin 2026 donanım sevkiyat planını kriz nedeniyle küçülttüğü uyarısını yaptı. Japonya'da temmuzdaki zam sonrası yenilenmiş iPhone satışlarının ikiye katlanması, talebin nereye kaydığını gösteren en somut sinyal. Politika Çin belleğini dışarıda tutuyor, ama yerine koyacak bir arz yaratmıyor.
Onay gelmediği sürece tedarik planı belirsizliğini koruyor. Lutnick'in itirazı bugün hukuki bir yasak değil; ancak Senato kısıtları emtia belleğine kadar genişletirse Apple'ın dayandığı raftan alım istisnası da kapanır. Bu, bellek krizini bir tedarik sorunundan Washington tercihine çeviren asıl eşik.