İngiltere, 23 Ekim’de Avrupa Birliği’nin teknoloji egemenliği kuralları kapsamındaki kamu ihalelerinde kendisi için istisna istedi. Bloomberg’in aynı gün yayımlanan haberine göre Londra, kuralların İngiliz dijital şirketlerine zarar vereceğini savunuyor ve Avrupa tercihi olarak tanımlanan şartlardan muafiyet talep ediyor. Talebin yazılı metni kamuya açılmadı.
Metnin en tartışmalı kısmı egemenlik seviyeleri. Komisyon dört seviye tanımlıyor: verinin AB içinde tutulması; üçüncü ülke kontrolünden bağımsızlık; sağlayıcının AB sahipliğinde ve kontrolünde olması; tam şeffaflık. Üçüncü seviye, AB dışı merkezli bir sağlayıcı için fiilen kapıyı kapatıyor. Tasarı yasalaşmadı, Konsey ve Parlamento görüşmeleri sürüyor.
İkinci tartışmalı başlık satın alma. Tasarı, kamu idarelerinin bulut ve yapay zekâ hizmetlerini ortak bir AB çerçevesiyle almasını öngörüyor. Bu, üye ülkelerin tek tek yaptığı ihalelerin yerine Avrupa tercihi kurallarının geçmesi anlamına geliyor. İngiliz şirketlerinin itirazı tam buraya düşüyor.
İtirazın geçmişi Eylül’e uzanıyor. 18 Eylül 2026’da İngiliz hükümeti, Avrupa’nın sanayi politikasında “Made in Europe” şartlarının Britanya merkezli şirketleri dışarıda bırakmaması gerektiğini açıklamıştı. Ekim’deki talep, aynı itirazın yasama sürecine taşınmış hâli.
Paket CADA’nın ötesine geçiyor. 3 Haziran 2026’da açıklanan Teknolojik Egemenlik Paketi, yarı iletkende ikinci Chips Act’i ve Avrupa İnovasyon Yasası’nı da içeriyor. CADA bulut ve yapay zekâ ayağını düzenliyor; ölçek olarak en çok AB dışı sağlayıcıyı ilgilendiren kısım da bu.
Yasama takvimi henüz netleşmedi. Tasarı Konsey ve Parlamento arasında görüşülüyor; üye ülkelerin kamu alımlarında ulusal takdir yetkisini ne kadar koruyacağı tartışmanın merkezinde. İngiltere gibi üçüncü ülkeler için sonuç, tanınma mekanizmasının nasıl yazıldığına bağlı.
Komisyon metni üçüncü ülke sağlayıcıları için tanınma mekanizması öngörüyor. Ama tanınma siyasi bir karar ve karşılığında veri yerleşimi, denetim ve şeffaflık taahhüdü istiyor. İngiltere için mesele, bu mekanizmanın otomatik mi yoksa vaka bazında mı işleyeceği.
Türkiye’den hizmet veren sağlayıcılar için de aynı soru geçerli. AB pazarına bulut hizmeti satan bir Türk şirketi, üçüncü seviye şartını sağlayamıyorsa kamu ihalelerinin dışında kalır; özel sektör müşterileri ise bu şartlara tabi değil. Yani kural, kamu alımlarında pazarı yeniden bölüyor.
Takip edilecek üç şey var: Konsey’in tutumu, Avrupa Parlamentosu’ndaki görüşmeler ve tasarının nihai metnindeki tanınma koşulları. İngiltere ile AB arasında bu başlıkta bir uzlaşı çıkarsa, aynı modelin başka ülkelere de uygulanması gündeme gelir.
Şeffaflık notu: Bloomberg’in haber gövdesi abonelik duvarı arkasında, metne erişilemedi. İngiltere’nin talebi tek kaynaklı ve ikincil aktarımlarla sınırlı; CADA ayrıntıları ise Komisyon’un kendi sayfasından doğrulandı.
