Türkiye’de son yıllarda hızla olgunlaşan İnsansız Deniz Aracı (İDA) teknolojileri, Avrupa pazarında yeni bir ihracat penceresi açıyor. HAVELSAN ile VN Maritime arasındaki iş birliği; ilk fazda sivil kullanım senaryolarına (sahil güvenliği, liman çevresi devriye, arama–kurtarma destek görevleri) odaklanacak, ilerleyen aşamalarda ise kritik üslerin korunması, liman güvenliği ve askeri keşif–gözetleme gibi daha hassas görevlere genişleyecek. Şirketten yapılan açıklamada, Avrupa’ya yönelik konumlandırmanın adım adım ve mevzuat uyumlu ilerletileceği belirtildi.
RAFNAR platformlarının dalga kesici gövde mimarisi ve açık deniz dayanımı, HAVELSAN’ın “görev aklı” yazılımlarıyla birleştirildiğinde; rota planlama, sürü görevleri, sensör füzyonu ve güvenli uzaktan komuta gibi yetenekler öne çıkıyor. Bu sayede yakıt ve insan kaynağı verimliliği kadar, riskli sahalarda insan unsurunu geriden tutma hedefi de destekleniyor. Sektör kaynakları, Avrupa’daki sahil–kıyı devriye görevlerinin giderek daha fazla dijital sürveyans ve otonom görev kabiliyeti talep ettiğini, Türk tedarikçilerin bu boşluğu doldurma iddiasını güçlendirdiğini aktarıyor.
İhracat tarafında en kritik başlık, ülkeden ülkeye değişen uygunluk ve sertifikasyon süreçleri. AB sularında görev yapacak platformların, denizcilik güvenliği ve veri koruma (sensör verisi, kayıt, aktarım) standartlarını eşzamanlı karşılaması gerekiyor. HAVELSAN, mimarinin modüler tasarlandığını; görev bilgisayarı, haberleşme ve sensör paketlerinin mevzuat gereksinimlerine göre ölçeklenebileceğini vurguluyor. Bu yaklaşım, tedarik zincirinde yerli–yabancı alt yüklenicilerle eşdeğer parça kullanımına da alan açıyor.
Avrupa ölçeğinde artan kıyı güvenliği ve altyapı koruma ihtiyacı (enerji terminalleri, kablo–boru hatları, liman lojistiği) düşünüldüğünde, otonom İDA’lar hem sivil hem de kamu alımlarında maliyet/etkinlik dengesini değiştirebilir. Türkiye içinse bu tür yüksek teknoloji odaklı deniz sistemleri, savunma dışı (dual-use) ihracat kanalını genişletme potansiyeli taşıyor. Önümüzdeki dönemde ilk yerleştirmelerin referans etkisi yaratması ve yeni siparişlere zemin hazırlaması bekleniyor.