İngiltere rekabet otoritesi CMA, Google’ı genel arama ve arama reklamcılığı için Stratejik Pazar Statüsü (SMS) ile sınıflandırdı. Bu, “seçim ekranı”, “adil sıralama” ve yayıncı içeriği üzerindeki kontrol gibi yeni kuralları mümkün kılıyor; uyumsuzlukta küresel cironun %10’una kadar ceza gündeme gelebilir. Karar, Google’ın ülkede duyurduğu £5 milyar’lık AI/veren merkezi yatırımıyla aynı döneme denk geldi; “sıkı denetim – yatırım çekiciliği” dengesi masada.
Birleşik Krallık’ın yeni DMCC yasası kapsamında verilen SMS kararı, Google’ın arama pazarında > %90 payla “yerleşik ve stratejik” güç olduğunu tescil ediyor. Statü yanlış yapıldığı anlamına gelmiyor; fakat CMA’ya, rekabet ve kullanıcı seçimini güçlendirmek için davranış kuralları ve pro-rekabet müdahaleleri uygulama yetkisi veriyor. Tartışılan tedbirler arasında, kurulumda ve kritik anlarda varsayılan arama için seçim ekranı, sıralama kriterlerinde şeffaflık/adillik, ve özellikle AI özetleri dâhil arama yüzeyinde yayıncı içeriği kullanımına daha fazla kontrol sağlanması var. CMA, AI Overviews/AI Mode gibi bazı YZ özelliklerinin SMS kapsamına girdiğini, Gemini asistanının ise şimdilik dışarıda kaldığını belirtiyor.
Google, SMS’nin pratikte ürün lansman hızını düşürebileceğini ve “yenilikte frene” yol açabileceğini savunuyor. Regülatör ise “uyum = geliştiriciye gerçek yönlendirme hakkı ve kullanıcıya gerçek tercih” vurgusunu yineliyor. Resmî atamayla birlikte danışma süreci ve kural yazımı başlayacak; ihlâl hâlinde DMCC’nin öngördüğü %10’a kadar sabit ceza ve günlük cironun %5’ine kadar periyodik ceza gündeme gelebilecek. Paralelde, Google ve Apple’ın mobil platformları için de ayrı SMS dosyaları ilerliyor.
“Sıkı denetim–yatırım” denklemine Google’ın UK planları nasıl oturuyor?
Kararın ekonomik arka planında, Google’ın Birleşik Krallık’ta son bir yılda açıkladığı büyük ölçekli yatırım paketi var. Şirket Eylül 2025’te Waltham Cross/Hertfordshire’daki yeni veri merkezinin açılışında, iki yıl içinde Birleşik Krallık’ta £5 milyar yatırım yapacağını duyurdu: kalemler arasında veri merkezi kapasitesi, AI Ar-Ge, mühendislik ve DeepMind’in faaliyetleri yer alıyor. Hükümet, bu çerçevenin yıllık ~8.250 iş etkisi yaratacağını söylerken (doğrudan + tedarikçi zinciri), Google bu kapasitenin Cloud/Search/Maps ve artan AI hizmet talebini besleyeceğini vurguladı. Bu paket, Ocak 2024’te ilan edilen $1 milyarlık (Waltham Cross) veri merkezi yatırımının ölçek büyütülmüş devamı niteliğinde.
Bu tablo, SMS’nin nasıl uygulanacağına dair ince ayar gerektiriyor. Bir yanda, seçim ekranı ve adil sıralama gibi araçlarla arayüz rekabetini güçlendirme hedefi; diğer yanda ise Google’ın veri merkezi/AI yatırımlarıyla desteklenen ürün-özellik akışı bulunuyor. Kısa vadede; (i) Yayıncı içeriği ve AI özetleri alanında lisans/atıf ve görünürlük politikaları daha netleşebilir, (ii) alternatif arama motorları (klasik ve YZ tabanlı) için kullanıcıya düşük sürtünmeli geçiş şansı artabilir, (iii) Google’ın “fazla yük inovasyonu yavaşlatır” argümanının somut göstergeleri (örneğin belirli YZ özelliklerinin UK lansman takvimindeki gecikmeler) daha yakından izlenecektir.
Orta vadede, yatırımın sağlayacağı hesaplama kapasitesi ile SMS’nin getireceği davranış kuralları birlikte çalışmak zorunda: veri merkezleri AI ürünlerini hızlandırırken, kullanıcı tercihi ve yayıncı hakları alanında CMA’nınbelirleyeceği çıta, UK pazarında daha dengeli bir arayüz yaratabilir. Bu nedenle Londra, hem büyük teknoloji yatırımlarını çekerken, hem de rekabetçi kuralları netleştiren “çift raylı” bir modelin ilk örneklerinden birini inşa ediyor.
GOOG · NASDAQAlphabet Inc—