Yapay zekâ çiplerinde pazar lideri Nvidia, Silikon Vadisi’ni şaşırtan bir hamleyle rakip girişim Groq ile dev bir lisans ve “acqui-hire” anlaşmasına gitti. Reuters ve diğer kaynaklara göre Nvidia, Groq’un çıkarım (inference) odaklı çip teknolojisini münhasır olmayan (non-exclusive) bir lisans anlaşmasıyla satın alırken, şirketin kurucusu ve CEO’su Jonathan Ross ile Başkanı Sunny Madra dahil kilit mühendislik kadrosunu da kendi bünyesine katıyor.
Taraflar resmi fiyat açıklamazken, CNBC ve sektörel analizlerde işlemin toplam büyüklüğü yaklaşık 20 milyar dolardüzeyinde değerlendiriliyor. Ancak bu bir satın alma değil: Groq, bulut işi ve bazı varlıklarıyla birlikte bağımsız bir şirket olarak faaliyet göstermeye devam edecek; CFO Simon Edwards yeni CEO koltuğuna oturuyor.
Groq, 2016’da Google’ın TPU (Tensor Processing Unit) ekibinden ayrılan mühendisler tarafından kuruldu ve özellikle büyük dil modellerini çalıştırmak için tasarlanmış “Language Processing Unit (LPU)” mimarisiyle öne çıkıyordu. Şirket, geleneksel GPU’lardan farklı olarak SRAM tabanlı, tümüyle yonga üzeri belleğe dayalı mimarisiyle küresel bellek kıtlığına karşı alternatif bir yaklaşım sunuyordu. 2024’te değerlemesini 6,9 milyar dolara taşıyan Groq, inference tarafında Nvidia’nın orta-uzun vadeli en ciddi tehditlerinden biri olarak görülüyordu.
Nvidia’nın bu adımı, klasik bir “rakibi alıp kapatma” işlemi yerine, teknolojiyi lisanslayıp yetenekleri içeri alma(license-and-hire) modeliyle kurgulanmış durumda. Microsoft, Google ve Amazon’un son yıllarda sıkça kullandığı bu yöntem, hem antitröst incelemelerinden kaçınmayı, hem de rekabet varmış gibi bir görünüm korumayı mümkün kılıyor.
Stratejinin özü şu:
Nvidia, eğitim odaklı GPU egemenliğini, yapay zekâ pazarının giderek ağırlık kazanan çıkarım (inference) tarafında da korumak istiyor. Groq’un düşük gecikmeli, yüksek verimli mimarisini lisanslayarak hem kendi ürün yol haritasını güçlendiriyor, hem de bu teknolojinin “bağımsız bir tehdit” olarak büyümesinin önünü kesiyor.
Piyasalar tarafında kısa vadede Nvidia hissesi sınırlı bir geri çekilme yaşasa da, analistler bu hamleyi uzun vadede “hendek genişletme” (moat) adımı olarak okuyor: Yüksek nakit pozisyonu, Nvidia’ya sadece daha fazla çip üretme değil, potansiyel rakiplerin en kritik parçalarını lisansla içeri çekme imkânı da tanıyor.