Canva’nın 15 Eylül’de Londra’daki Magazine London mekânında düzenlediği AI Vision etkinliği, konuşmacılara seslenen yapay zekâ karşıtı bir aktivistin salonun ortasında ayağa kalkmasıyla kesildi. Görüntülerde kadın konuşmacılara dönüyor, yapay zekâ kararlarında halka söz verilmediğini söylüyor ve “Oylama nerede?” diye soruyor. Etkinlik görevlileri aktivisti salondan çıkarıyor.
Canva bu etkinlik serisini ağustosta Sydney’de 1.200 kişiyle düzenlemişti. Şirket bu yaz yapay zekâ özelliklerinin yaygınlaştırılmasını çıkarım maliyetlerindeki artış nedeniyle yavaşlatmıştı.
Grubun kendi hesabından 16 Eylül’de yayımlanan 105 saniyelik video birkaç gün içinde yayıldı: Instagram’da yaklaşık 25 bin beğeni aldı, Washington Post 18 Eylül’de görüntüleri “Yapay zekâ insanlardan çalıyor” başlığıyla yayımladı, Fox News ertesi gün videoyu haberleştirdi.
Eylemi düzenleyen Pull The Plug, İngiltere’de yıl başından bu yana yapay zekâya karşı yürüyüşler düzenleyen şiddet karşıtı bir taban hareketi. Grup, şubat sonunda PauseAI ile birlikte Londra’da yapay zekâ laboratuvarlarının önünden geçen “March Against the Machines” yürüyüşünü çağıranlar arasındaydı; yürüyüş OpenAI, Google DeepMind ve Meta ofislerinin önünde sona ermişti. Grup kendini teknoloji karşıtı olarak tanımlamıyor; itirazı, sonuçları geniş kitleleri etkileyecek kararların büyük teknoloji şirketlerinin elinde alınmasına.
Hareket 16 Eylül’de PauseAI UK ile birlikte Downing Street önünde yüzlerce kişiyi topladı. Gösterinin çıkış noktası Anthropic araştırmacısı Evan Hubinger’ın önümüzdeki on yıl içinde yapay zekânın insanlığı yok etme olasılığını yüzde 10’dan fazla görmesiydi. Pankartlardaki slogan şuydu: “Yok olma olasılığı yüzde 10 mu? Direniş yüzde 100.”
Cumartesi günü grup hükümetin kapısındaydı: Pull The Plug ve destekçileri 19 Eylül’de 13.00-15.00 arasında İngiltere’nin iş, yenilik, bilim ve ticaretten sorumlu bakanlığının (DBIST) Admiralty Place’teki binası önünde acil eylem yaptı. Ajans fotoğraflarında “vatandaş meclisi” yazan pankartlar ve bakanlığa yönelik çağrılar görülüyor.
Grubun talebi üç başlıkta toplanıyor: yapay zekâda uzmanlardan bilgi alan bağlayıcı vatandaş meclisleri kurulması, yeni veri merkezlerine moratoryum uygulanması ve ileri yapay zekâ sistemleri için uluslararası bir duraklama anlaşması imzalanması. Gruba göre bu kararlar kamusal tartışmaya açılmadan alınıyor; hareket siyasetten beklediği yanıtı alamadığı için eylemlerini sıklaştırdı.
İngiltere hükümeti yapay zekâyı büyüme stratejisinin merkezine yerleştirmiş durumda; temmuzda kurulan kabinede yapay zekâ politikasından sorumlu bakan Kanishka Narayan. Hubinger’ın açıklaması tartışmayı ABD’ye de taşıdı, orada da düzenleme çağrıları yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump geçen hafta sektörün yavaşlama çağrısını reddetmişti; OpenAI ise sınır modeli eğitimlerinden önce yazılı güvenlik gerekçesi istediğini açıklamıştı.
Anthropic’in kendi araştırmacısının uyarısı hareketin elindeki en güçlü koz. Şirket, cuma günü ABD’de dört yapay zekâ şirketine açılan toplu davada davalılarından biri; davacı aboneler modellerin gelişimini yavaşlatmak için anlaşıldığını öne sürüyor.
