Yapay zekâ şirketi Anthropic, 10 Eylül’de yayımladığı tehdit istihbaratı raporunda, bazı bilim insanlarının Claude modellerini biyolojik silah geliştirmeye yarayabilecek araştırmalarda kullanmaya çalıştığını ve bu hesapların kapatıldığını açıkladı. Rapor, Aralık 2025 ile Ağustos 2026 arasında tespit edilip engellenen kötüye kullanım vakalarını kapsıyor.
Şirket, raporda yedi zarar alanı tanımlıyor: siber operasyonlar, etki operasyonları, gözetim, dolandırıcılık, biyolojik kötüye kullanım, konvansiyonel silah geliştirme ve modelden bilgi çalma (distillation). Biyolojik başlığı altında beş ayrı vaka inceleniyor. Anthropic’e göre bu vakalarda kullanıcılar, desteklenmeyen bölgelerden erişimi engelleyen kontrolleri aştı ve araştırmalarının amacını gizleyerek güvenlik filtrelerini atlatmaya çalıştı.
Vakalardan birinde, Mayıs 2026’da biyolojik güvenlik sınıflandırıcısı bir araştırma fonu başvurusunun yazımına destek talebini engelledi. Başvurudaki çalışma, bir virüsün bulaşıcılığını ve bağışıklık sisteminden kaçma özelliğini genetik olarak güçlendirmeyi hedefleyen işlev kazandırma araştırmasıydı. Anthropic, talebin askerî bir araştırma kurumuyla ilişkili olmasının incelemeyi derinleştirdiğini belirtiyor. İkinci vaka, memelilere uyarlanmış yüksek patojeniteli kuş gribi üzerine çalışan bir araştırma programını konu alıyor.
Şirketin kendi değerlendirmesi iki yönlü. Bir yandan bu alışverişlerin büyük bölümünün en zayıf korumalı modellerde gerçekleştiğini, frontier modellerdeki filtrelerin araştırmacıları daha güçsüz modellere ittiğini ve böylece sağlanan katkının sınırlı kaldığını söylüyor. Öte yandan biyolojinin çift kullanımlı doğasına dikkat çekiyor: bir aşı geliştirmeye yarayan bilgi, aynı zamanda bir silah üretmeye de yarayabiliyor. Anthropic, sofistike aktörlerin tam da bu belirsizliği kullanarak niyetlerini gizleyebildiğini yazıyor.
Raporda geçen bir başka bulgu, ölçeğin tek tek vakalarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Şirket, endişe duyduğu devlet kurumlarıyla bağlantılı 30 günlük etkinliği taradığında yaklaşık 35 ayrı araştırma girişimi saptadı. Anthropic’e göre bu tablo yakın bir biyolojik tehdide işaret etmiyor; şirket bulguyu, erişim kontrollerini rutin biçimde aşan devlet bağlantılı çift kullanımlı araştırma faaliyetinin kanıtı sayıyor.
Anthropic, araştırma kurumlarının adlarını ve olayların geçtiği ülkeleri açıklamadı; araştırmacıların niyetinden emin olmadığını gerekçe gösterdi. Şirket ayrıca bilinen hiçbir özel kuruluşun bugüne kadar kendi platformundaki potansiyel kötüye kullanıma dair böyle bir kanıt paylaşmadığını savunuyor. Raporun asıl ağırlığı burada: model üreticileri, hükümetlerin ve uluslararası kuruluşların sahip olmadığı bir görüş alanına sahip ve bu görüşü ne kadar paylaşacaklarına şimdilik kendileri karar veriyor.
Rapor biyolojik vakaların ötesine geçiyor. Anthropic, aynı dönemde Rus casusluk faaliyetlerini ve hızlı veri sızdırma amaçlı saldırıları içeren siber operasyonlar, gözetim faaliyetleri ve devlet propagandasına bağlı etki operasyonları da saptadığını bildiriyor. Şirket, saldırganların artık sofistike olmasına gerek kalmadığını savunuyor: yapay zekâ, iyi kaynaklı devlet destekli ekipleri tek başına çalışan kişilerden ayıran emek ve araç farkını büyük ölçüde kapattı. Bu nedenle bir operasyonun teknik düzeyi, artık arkasında kimin olduğuna dair güvenilir bir işaret değil.
Rapor bir de rakip laboratuvarlara dönük bir iddia taşıyor. Anthropic, Çinli yapay zekâ şirketleri DeepSeek, Xiaomi ve Moonshot’ın kendi modelleriyle kullanıcıları arasındaki konuşmaları Claude’a aktardığını ve Claude’un yanıtlarını eğitim verisi olarak kullandığını söylüyor. Şirket bunu hem modelden bilgi çalma hem de kullanıcı verisinin kötüye kullanımı olarak niteliyor.
Raporun zamanlaması da tartışmanın parçası. Metin, Anthropic çalışanı Jacob Coxon’un şirketin teknolojisini sorumlu biçimde geliştirmediğini söyleyerek istifa etmesinden yalnızca iki gün sonra yayımlandı.