Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 3 Ekim’de Türkiye’nin küçük modüler reaktör (SMR) hedefini kendi teknolojisiyle kurmak istediklerini söyledi. Şanlıurfa GAP Havalimanı’ndaki TEKNOFEST Güneydoğu’da enerji yarışmalarına katılan gençlerle buluşan Bayraktar, “İstiyoruz ki Türkiye, SMR devrimi çağını kaçırmasın ve burada başından itibaren bu teknolojiye sahip olan, üreten ve ileride bunu ihraç eden bir ülke haline gelsin. 20 bin megavatlık hedefteki küçük modüler reaktörleri kendi teknolojilerimizle, kendi insanımızla kuralım” dedi.
Hedefin hukuki altyapısı hazırlanıyor. Bayraktar, bir küçük modüler reaktör çerçeve kanunu üzerinde çalıştıklarını ve taslağın hazır olduğunu açıkladı. Takvim için “Herhalde bütçeden önce olmaz ama bütçe sonrasında bu yasama yılında Meclisimizin gündemine getirmeyi hedefliyoruz” ifadesini kullandı. Bakana göre çerçeve, alanın gelişimini ve finansmanını düzenleyecek, güvenlik tedbirlerini de ortaya koyacak.
Aynı başlıkta ikinci gelişme bir araştırma merkezi. Bayraktar, İstanbul’daki Küçükçekmece Gölü kenarındaki Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi’nin 20 yıla yakın aradan sonra tekrar devreye girdiğini, Nükleer Düzenleme Kurumu’nun izinleri verdiğini söyledi. Merkezde malzeme teknolojileri, nükleer tıp ve izotop üretimi gibi alanlarda çalışma yapılacak.
İnsan kaynağını bakanlık öğrenci gönderimi ve bursla yetiştiriyor. Bayraktar, Rusya, Çin ve ABD’ye öğrenciler göndererek bu alanda insan kaynağı yetiştirdiklerini anlattı; bakanlığa bağlı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu da yıl içinde burs programı açıkladı. Bakan, programdaki öğrencilere mentor atandığını belirtti.
TEKNOFEST’teki nükleer enerji teknolojileri yarışması bu yıl üçüncü kez düzenlendi ve farklı kategorilerde 192 takım yarıştı. Bayraktar yarışmayı insan kaynağı yetiştirme fırsatı olarak tanımladı ve alanın “binlerce, on binlerce çok iyi yetişmiş insana ihtiyaç duyacağı” değerlendirmesini yaptı.
Bakan, nükleeri yapay zekâ çağının elektrik ihtiyacına bağladı. Enerji olmadan yapay zekâdan söz edilemeyeceğini belirten Bayraktar, 2026’yı COP31 hazırlık yılı ilan ettiklerini ve 2040 enerji vizyonunu önümüzdeki birkaç hafta içinde açıklayacaklarını söyledi. Vizyonun nihai hedefini “Türkiye’yi enerjide bağımsız kılmak” olarak tanımladı.
Takvimdeki ilk somut adım Akkuyu. Bayraktar, Türkiye’nin birkaç ay içinde Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde elektrik üretmeye başlayacağını söyledi. SMR hedefi için ise kurulacak kapasitenin yeri, finansman modeli ve teknoloji ortağı açıklanmadı; çerçeve kanun Meclis’ten geçmeden bu başlıklar netleşmiyor.