Yapay zekânın küresel ekonomi üzerindeki etkisine dair yayımlanan yeni akademik araştırma, AI yatırımlarının doğrudan ekonomik büyümeyle ilişkili olduğunu ortaya koydu. Çalışmaya göre, bir ülkede yapay zekâ kapasitesindeki her %1’lik artış, kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılada (GDP) ortalama %0,2 ile %0,4 arasında ek büyüme yaratabiliyor.
Araştırmada, 30’dan fazla gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomi incelendi. AI kapasitesi; veri merkezi altyapısı, hesaplama gücü, nitelikli iş gücü ve AI tabanlı yazılım kullanım oranları üzerinden ölçüldü. Sonuçlar, yapay zekânın yalnızca teknoloji sektöründe değil, imalat, finans, lojistik ve kamu hizmetleri gibi alanlarda da verimlilik artışı sağladığını gösteriyor.
Çalışmaya göre yapay zekânın ekonomik katkısı üç ana kanalda yoğunlaşıyor:
- Operasyonel verimlilik: AI destekli otomasyon sayesinde şirketlerde iş gücü verimliliği %10–20 aralığında artabiliyor.
- Maliyet düşüşü: Büyük ölçekli firmalarda süreç optimizasyonu ile operasyonel maliyetlerde %5–15 arasında tasarruf sağlanıyor.
- Yeni gelir alanları: AI tabanlı ürün ve hizmetler, özellikle finans ve dijital hizmetlerde yeni gelir kalemleri yaratıyor.
Makro düzeyde bakıldığında, araştırma AI yatırımlarının etkisinin ülkeler arasında eşit dağılmadığını da ortaya koyuyor. ABD, Çin ve bazı Avrupa ülkeleri, güçlü sermaye ve altyapı sayesinde yapay zekâdan daha hızlı ekonomik fayda sağlarken; gelişmekte olan ülkelerde bu katkı daha sınırlı kalıyor.
Raporda, küresel AI harcamalarının 2025 sonunda 400 milyar doların üzerine çıktığı, 2030’a kadar ise toplam AI yatırımlarının 3–4 trilyon dolar bandına ulaşabileceği öngörülüyor. Bu büyüklük, yapay zekâyı küresel ekonomi için elektrik ve internet sonrası en kritik genel amaçlı teknoloji konumuna taşıyor.
Araştırmacılar, yapay zekânın büyüme üzerindeki etkisinin sürdürülebilir olması için yalnızca teknoloji yatırımlarının yeterli olmayacağını vurguluyor. Eğitim sistemleri, enerji altyapısı ve regülasyon çerçevesinin AI dönüşümüne uyumlu hâle getirilmesi, uzun vadeli ekonomik kazanımlar için kritik başlıklar arasında gösteriliyor.
