Fransa’da yapay zekâ veri merkezlerine karşı yükselen tepki, artık çevre tartışmasının ötesine geçerek yerel siyasetin merkezine yerleşiyor. Reuters’ın haberine göre, 15 ve 22 Mart’ta yapılacak belediye seçimleri öncesinde en az 10 kentte adaylar yeni veri merkezi projelerine karşı kampanya yürütüyor ya da moratoryum ve daha fazla şeffaflık çağrısı yapıyor. Özellikle Paris yakınlarındaki Le Bourget, Marsilya, Bordeaux ve Wissous gibi yerlerde veri merkezleri doğrudan seçim gündemlerinden biri hâline gelmiş durumda.
Le Bourget’de Yeşiller listesinden aday olan Sofiane Milous, planlanan veri merkezinin “ısı adası etkisini artıracağını, gürültü ve hava kirliliği yaratacağını, buna karşın yerel halka çok az iş sağlayacağını” savunuyor. Reuters’a konuşan seçmenler de projenin bir kısmının okullara ve yerleşim alanlarına yakınlığı nedeniyle rahatsız olduklarını, bazı durumlarda oy tercihlerinin bu projelerden etkilendiğini söylüyor.
Tepkinin büyümesinin nedeni yalnızca çevresel kaygılar değil. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen yıl Fransa’nın yapay zekâ yarışına dönüşünü simgeleyen bir söylemle, ülkede 109 milyar euroluk özel sektör AI yatırımı planlandığını açıklamıştı. Paris yönetimi, nükleer enerjinin sağladığı görece düşük karbonlu ve bol elektrik avantajını kullanarak Fransa’yı Avrupa’nın veri merkezi üssü hâline getirmek istiyor. Ancak yerel topluluklar, elektrik şebekesi üzerindeki baskı, arazi kullanımı, gürültü, su ve ısı etkileri ile “Amerikan Big Tech için altyapı kurulması” eleştirileri üzerinden bu stratejiye itiraz ediyor.
Reuters’ın aktardığına göre Fransa’daki gerilim, Avrupa ve ABD’de son dönemde görülen daha geniş bir eğilimin parçası. İrlanda’da veri merkezlerinin ulusal elektriğin yaklaşık %22’sini tüketmesi muhalefetin tepkisini çekerken, Britanya’da da veri merkezi projeleri iklim etkileri nedeniyle hukuki itirazlarla karşılaşıyor. Fransa’da ise yeni bir yasa taslağı, veri merkezlerini “ulusal çıkar projesi” sayarak çevresel ve yerel engelleri azaltmayı hedefliyor; eleştirmenler bunun yerel halkın söz hakkını zayıflatacağını savunuyor.
Bu nedenle Fransa’daki veri merkezi tartışması, yalnızca teknoloji altyapısının nerede kurulacağı meselesi değil; AI ekonomisinin enerji, çevre, yerel demokrasi ve toplumsal meşruiyet boyutlarının aynı anda sınandığı yeni bir cepheye dönüşmüş durumda.
