Yapay zekâ girişimi Anthropic ile ABD Savunma Bakanlığı arasındaki gerilim, şirketin Claude modellerindeki güvenlik önlemlerini gevşetmeyi reddetmesiyle açık bir kriz haline geldi. Anthropic CEO’su Dario Amodei, Pentagon’un talep ettiği sözleşme değişikliklerinin, modellerin otonom silah sistemlerinde ve ABD içinde kitlesel gözetim amaçlıkullanılmasının önünü açabileceğini söyleyerek “vicdani olarak bu talebe uyamayız” açıklamasını yaptı.
Pentagon cephesi ise, kamuya açık açıklamalarında “ABD vatandaşlarının kitlesel gözetimi ya da tamamen insansız otonom silahlar için AI kullanmak istemediklerini” vurguluyor ve Anthropic’ten yalnızca “tüm yasal amaçlar için” modellerine erişim istediklerini savunuyor. Bakanlık sözcüsü Sean Parnell, şirketin Cuma günü 17.01 ET’ye kadar karar vermesi gerektiğini, aksi takdirde 200 milyon dolara kadar çıkabilen sözleşmenin iptal edileceğini ve Anthropic’in tedarik zinciri riski olarak işaretlenebileceğini söyledi.
Bu “supply chain risk” etiketi, Anthropic’in yalnızca mevcut Savunma Bakanlığı kontratlarını değil, savunma ekosistemindeki çok sayıda dolaylı iş birliğini de kaybetmesine yol açabilecek kadar ağır bir yaptırım. Aynı zamanda, Pentagon’un Defense Production Act (DPA) kapsamındaki yetkileri kullanarak şirketi istemediği bir ürün versiyonu üretmeye zorlayabileceği de konuşuluyor; bu da DPA’nın modern tarihindeki en agresif kullanımlardan biri olabilir.
Anthropic, açıklamasında mevcut sınırlamaları “ürün güvenliği kararı” olarak nitelendiriyor: Frontier modellerin beklenmedik senaryolarda öngörülemez davrandığı ve “hayat–memat hedefleme” bağlamında dost ateşi, görev başarısızlığı veya istenmeyen tırmanma risklerini dramatik şekilde artırabileceği vurgulanıyor. Kitlesel gözetim tarafında ise mevcut hukuk düzeninin, devasa veri yığınları üzerinden çıkarılabilecek nüfus profillerini açıkça yasaklamadığını, fakat bunların “Anayasal ruhu” ihlal edebileceğini belirtiyorlar.
Krizin teknoloji sektöründe ciddi bir yankısı da var. OpenAI ve Google çalışanlarından 220’den fazla mevcut ve eski çalışanın imzaladığı bir açık mektup, Anthropic’in pozisyonuna destek verirken Pentagon’u, AI şirketlerini “böl ve yönet” taktiğiyle birbirine karşı kullanmaya çalışmakla suçladı. Aynı mektupta, Savunma Bakanlığı’nın Anthropic’e karşı DPA kozunu kullanmasının, özel sektörde AI geliştiren şirketler üzerinde benzeri görülmemiş bir siyasi baskıoluşturacağı ve ABD’yi iş yapılabilirlik açısından öngörülemez bir ülke haline getirebileceği uyarısı yapılıyor.
Emekli Hava Kuvvetleri Generali Jack Shanahan’ın, daha önce Google’ın Project Maven tartışmasının tam ortasında yer almış biri olarak, bu kez Anthropic’in kırmızı çizgilerini “makul” bulduğunu söylemesi ise tartışmanın tonunu daha da yükseltiyor. Genel resimde, kriz yalnızca tek bir sözleşmeden ibaret değil; Silikon Vadisi’nin “güvenlik kültürü” ile Washington’un “savaş zamanı inovasyon” yaklaşımı arasındaki fay hattı görünür hale geliyor.
