Çin’de Devlet Konseyi’nin çıkış ve giriş yönetmeliği 15 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi. Başbakan Li Qiang kararnamesini 31 Temmuz’da imzalamıştı. Resmi gerekçe, sınır idaresini standartlaştırmak ve ulusal güvenliği korumak.
Yeni metin, ihracat kontrolü veya teknoloji transferinin ulusal güvenliği tehdit ettiği gerekçesiyle Çin vatandaşlarının ülkeyi terk etmesini yasaklama yetkisini netleştiriyor. Eurasia Group Çin direktörü Dan Wang, ihracat kontrolü kaygısının artık yalnızca uyum sürtünmesi üretmediğini, resmi çıkış yasağını da tetikleyebileceğini söyledi. Hutong Research’ten Guo Shan, nadir toprak, elektrikli araç bataryası ve güneş paneli kısıtlarının sınır kapısında uygulanmasına dayanak geldiğini belirtti.
Yabancı şirketler anakarada çıkış-giriş göçmenlik hizmeti veremeyecek. Kayıtlı acenteler, kamu görevlisi ve askerlerin yasadışı yabancı vatandaşlık veya oturum başvurusunu bildirmek zorunda. Evercore ISI Çin stratejisti Neo Wang, hedefin sermaye ve yeteneği içeride tutmak olduğunu söyledi. Anakarada kesilen hizmet Hong Kong ve Singapur’daki aracıları pahalılaştırır.
Varlıklı haneler vergi tarafında da sıkışıyor. Temmuzda 2023’ten beri açık deniz tröstlerine taşınan varlıklara yüzde 20 gelir vergisi kondu. Zhong Lun’dan Clifford Ng, kuralların habersiz ve geriye dönük değişebileceği algısı yarattığını söyledi. Bu ay düzenleyiciler, yabancıların Çin’deki yabancı sermayeli şirketlerden aldığı temettüye yüzde 20 vergi koydu. Önceki muafiyet, Çinli girişimcilerin yabancı pasaport alıp temettü vergisinden kaçınmasını teşvik ediyordu. Yerel idareler, yurtdışında kazanılan maaş ve sigorta poliçesi gelirini de vergilendirmeye başladı.
Sınır uygulaması da sertleşti. Bazı özel bankacılar ziyaret amacının sorulduğunu anlattı. Singapur’daki etkinlikler bazen mücevher sergisi diye yeniden adlandırılıyor. Bir bankacı, müşteri dosyasını gümrük kontrolünden kaçırmak için kuryeyle gönderdiğini söyledi. Neo Wang, yurtdışı göç ve emlak alımının belirsizlik yüzünden yavaşladığını ekledi.
Çıkış yasağı Çin hukukunda zaten vardı. Fark, ihracat kontrolünün sınır kapısına bağlanması. Otomatik yasaklanan mesleklerin listesi yayımlanmadı, uygulama yönergesi de henüz yok. Safeguard Defenders, 31 Temmuz metninin yasağı mahkeme kararı olmadan da genişletebileceği uyarısını tekrarladı. İngilizce hükümet özeti, personelin yasal haklarını korumayı da amaçladığını yazıyor. Resmi liste çıkmadan hangi mesleklerin kapsandığı bilinmiyor. Sınır kapısı, vergi dairesi ve ihracat kontrolü aynı anda sıkılaşıyor; belirsizlik yurtdışı planı olan hanelerin maliyetini buradan artırıyor. Kararname ile yürürlük arasında altı hafta geçti; bu sürede kamuoyuna ayrıntılı bir uygulama kılavuzu gelmedi. Yetki metinde var, kimin sınırda durdurulacağı ise tek tek dosyaya kalıyor. İngilizce resmi özet 31 Temmuz tarihlidir; yürürlük günü 15 Eylül 2026’dır. Resmi özet bu iki tarihi birlikte veriyor.
