İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), Eylül 2026'da Türkiye'de en az 1.270 X hesabı hakkında erişim engeli kararı verildiğini duyurdu. Dernek, 2025'in tamamında 995 X hesabının engellendiğini tespit etmişti. Tek bir ay, bir önceki yılın tamamını aştı.
Kararların tamamı uygulanmadı. Derneğin EngelliWeb verilerine göre X, hakkında karar verilen hesapların 1.139'unu Türkiye'den görünmez kıldı; bu, kararların yaklaşık yüzde 90'ına karşılık geliyor.
İFÖD kurucularından, bilişim hukuku profesörü Yaman Akdeniz, Eylül'de durumun “tsunamiye dönüştüğünü” söylüyor. Akdeniz'e göre kararlar daha önce dalga dalga geliyordu; bu kez başladı ve durmadı.
Ayın ilk yarısında kararlar sivil toplum hesaplarında yoğunlaştı. 12 Eylül'den itibaren Kaos GL, SPoD, Pembe Hayat, ÜniKuir, 17 Mayıs ve Lambdaistanbul dahil çok sayıda LGBTİ+ örgütünün hesabı engellendi. 13 Eylül'de üniversitelerin LGBTİ+ ve toplumsal cinsiyet topluluklarının da bulunduğu 32 hesap daha karara konu oldu. Evrensel, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış İçin Akademisyenler, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği, Ali İsmail Korkmaz Vakfı ve UMUT-SEN hesapları da kapsama girdi.
Ayın ikinci yarısında odak sermaye piyasalarına kaydı. “Yatırımcıda korku ve paniğe neden olabilecek nitelikte spekülasyon amaçlı paylaşımlar” yapıldığı iddiasıyla çok sayıda hesap engellendi. Derneğin 22 Eylül'de yayımladığı incelemede yalnız önceki bir haftada bu kapsamda 194 hesap tespit edildi; bu hesapların toplam takipçi sayısı yaklaşık 12 milyondu. Aralarında ekonomist Uğur Gürses ile ekonomi profesörleri Veysel Ulusoy ve Bilge Yılmaz var. 28 Eylül'de en az 150 hesap, 30 Eylül'de fon krizi hakkında paylaşım yapan en az 147 hesap daha engellendi.
Kararların önemli bölümü 5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesine dayanıyor. Madde; yaşam hakkı, kişilerin can ve mal güvenliği, milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması gerekçeleriyle içerik çıkarma ya da erişim engelleme imkânı tanıyor.
Anayasa Mahkemesi 8/A'yı, gecikmesinde sakınca bulunan ve ivedi müdahale gerektiren durumlarda işletilecek istisnai bir yol olarak tanımlıyor. AYM Genel Kurulu 2023 tarihli bir kararında bu madde kapsamındaki erişim engellerinde “yerleşik bir yanlış uygulama” bulunduğunu, düzenlemenin keyfi müdahaleleri önleyecek temel güvencelere sahip olmadığını tespit etti.
Uygulamanın biçimi de değişti. Eylül öncesinde tekil paylaşımlar veya belirli haber adresleri engellenirken, son dönemde hesabın ya da sitenin tamamını kapsayan kararlar öne çıktı. Temmuz sonunda 5651 sayılı Kanun kapsamında BTK'ya verilen bazı görev ve yetkiler Siber Güvenlik Başkanlığına devredildi; Akdeniz bu devri uygulamadaki değişim açısından dönüm noktası sayıyor.
Akdeniz, karar mekanizmasının şeffaf olmadığını da söylüyor. Bir tarafta Adalet Bakanlığı, bir tarafta Siber Güvenlik Başkanlığı ve kararları veren sulh ceza hâkimlikleri var; taleplerin hangi aşamada nasıl oluşturulduğu her dosyada anlaşılamıyor.
1 Ekim'de EngelliWeb projesinin kendi X hesabı hakkında da erişim engeli kararı verildi; hesap X tarafından Türkiye'den görünmez kılındı. Aynı gün gazeteciler Hikmet Adal, Furkan Karabay ve Tuğçe Yılmaz'ın hesapları için de karar çıktı. Bu kararlar Eylül toplamının dışında.
Haberde kullanılan fotoğraf temsilîdir; haberde adı geçen hesaplarla veya kişilerle ilgisi yoktur.
Rapor: İfade Özgürlüğü Derneği, “EngelliWeb”
