Siber Güvenlik Başkanlığı’nın hazırladığı “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” 10 Ekim tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Yönetmeliğin temel kuralı tek cümle: sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
Kural, Türkiye’den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı bütün sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Düzenleme, 5651 sayılı kanunun ek 4’üncü maddesine dayanıyor. Yönetmelik hükümlerini Siber Güvenlik Başkanı yürütecek.
Yaş doğrulaması e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacak. Kullanıcı, Başkanlığın e-Devlet’te sunduğu hizmetle bir yaş doğrulama belirteci üretecek ve bunu platforma kendisi yükleyecek. Belirteç yalnızca kullanıcının onbeş yaşını, doldurmuşsa onsekiz yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini taşıyacak; kullanıcı adı ya da kimliği belirlenebilir kılan başka hiçbir veri içermeyecek. Hesap açılışında doğrulama zorunlu olacak, platform belirtecin Başkanlıkça üretildiğini teyit edecek ve belirteci başka amaçla kullanamayacak. Türkiye’de geçici olarak bulunanlar kontrol mekanizmasının dışında; onlara pasaport bilgisiyle istisnai belirteç üretilecek.
Onbeş-onsekiz yaş aralığındaki kullanıcılara “ayrıştırılmış hizmet” verilecek ve bu hizmetin sınırları ayrıntılı yazılmış. Çocuk hesapları varsayılan olarak gizli olacak, kamuya açık hesap seçeneği sunulamayacak. Takipçi ve takip edilen listeleri başkalarına görünmeyecek, hesaba yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek, mesajlarda görüldü bilgisi yer almayacak. Canlı yayın özelliği kapalı olacak, profil ve paylaşımların ekran görüntüsü alınmasına karşı teknik tedbir alınacak.
Düzenlemenin ürün tarafındaki en sert maddesi akış tasarımına dokunuyor. Çocuk hesaplarında görsel içeriklerin kaydırma, dokunma ya da kendiliğinden ardışık biçimde sunulmasını sağlayan arayüz ve işlevler sunulamayacak; kural uygulamada, internet sitesinde ve diğer bütün arayüzlerde geçerli olacak. Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet yasak. Çocuk hesapları davranışa göre özelleştirilemeyecek, kişisel veriler profilleme ya da kişiselleştirilmiş ticari reklam için kullanılamayacak. Platformlar çocuk hesaplarını telefon rehberi ve kişi listeleriyle senkronize edemeyecek, hesabı takip önerisi olarak başka kullanıcılara gösteremeyecek.
Ebeveyn kontrol araçları da zorunlu hale geliyor. Araçlar en az hesap ayarlarının kontrolü, ücretli işlemlerin ebeveyn onayına bağlanması ve harcama limiti, kullanım süresinin izlenip sınırlandırılması ile konum paylaşımı mekanizmalarını içerecek. Türkçe sunulacak, farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışacak, etkinleştirildiğinde çocuğa bildirilecek ve çocuk tarafından devre dışı bırakılamayacak.
Platformlar yaş doğrulama sonucuna ve uygulanan tedbirlere itiraz için Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir mekanizma kuracak. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemeyecek, anlamlı insan incelemesinden geçecek; sonuçlanana kadar hesabın içeriği ve kişisel verileri silinmeyecek. Platformlar itiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresini yılda bir Başkanlığa bildirecek ve kendi sitesinde yayımlayacak.
Mevcut hesaplar için geçiş süresi tanındı. Yönetmelikten önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesaplar 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez doğrulanacak. Onbeş yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılacak, verileri itiraz süreci sonuçlandıktan sonra silinecek. Yükümlülüğünü yerine getirmeyen platformlara aynı kanun maddesindeki cezalar uygulanacak; ceza öncesinde aykırılık bildirilecek ve giderilmesi için makul süre verilecek. Yönetmelikte belirtecin teknik yapısını tarif eden rehberin Başkanlıkça hazırlanacağı yazıyor, ancak rehberin takvimi verilmedi.
