Birleşik Krallık'ta sağlık inovasyonundan sorumlu bakan James Frith, 2 Eylül'de yayımlanan mektubunda Palantir'e duyulan güvensizliğin hastaları NHS ile veri paylaşmaktan caydırdığını kabul etti. Ulusal veri paylaşımından çıkanların sayısı dört ayda yaklaşık 60 bin arttı.
Frith'in Avam Kamarası Sağlık ve Sosyal Bakım Komitesi başkanı Layla Moran'a gönderdiği 21 Ağustos tarihli mektup, komite tarafından 2 Eylül'de yayımlandı. Bakan mektupta doğrudan şunu yazıyor: "Palantir'e duyulan güvensizlikten endişeliyim ve bunun insanların NHS ile veri paylaşma isteği üzerindeki etkisinden kaygılıyım." Frith aynı güvensizliğin sağlık çalışanlarının platforma verdiği desteği de aşındırdığını ekliyor.
Rakamlar iki yönlü okunmaya açık bir tablo çiziyor. Federe Veri Platformu 2023'te duyurulduğunda yaklaşık 20 bin kişilik bir çıkış dalgası olmuştu. Son dört aydaki 60 binlik artış, İngiltere'nin yaklaşık 57 milyonluk nüfusuna oranlandığında binde bire denk geliyor; bakanlık bu yüzden artışı küçük diye niteleyebiliyor. Ancak platform duyurulduğundan bu yana görülen en büyük hareket bu ve yön tek.
Karşılaştırma noktası bakanın kendi mektubunda. 2021'de hayata geçirilen GP Data for Planning and Research programı, ulusal çıkış oranını yüzde 1'in altından yüzde 5'in üzerine taşımıştı. O tarihteki tepki programın geri çekilmesiyle sonuçlanmıştı.
Ulusal veri çıkışı tedaviyi reddetmek anlamına gelmiyor. Kişinin gizli hasta bilgisinin kendi bakımı dışında planlama ve araştırma amacıyla kullanılmasını engelliyor. Klinik araştırmacıların ve halk sağlığı ekiplerinin çalıştığı havuz tam olarak burası; her yeni çıkış kaydı bu havuzu daraltıyor.
Frith mektubu komitenin temmuzdaki raporuna yanıt olarak yazdı. Rapor hükümete, sözleşmedeki fesih maddesinin devreye gireceği Şubat 2027'de platformdan çıkmasını ve alternatif aramaya başlamasını söylemişti. Moran o dönemde 2027 baharına yetişecek bir alternatif için hazırlığa girişilmesi gerektiğini belirtmişti.
Mektubun büyük bölümü savunma. Bakan, NHS'in Palantir'e bağımlı olmadığını, veri modellerinin ve platform üzerine kurulan ürünlerin fikri mülkiyetinin kurumda kaldığını ve bunların başka yere taşınabileceğini söylüyor. Palantir'de çalışan üç mühendisin arka ofis teknik desteği için yönetici düzeyinde erişimi bulunduğunu, ancak verileri kendi amaçlarıyla kullanma izinlerinin olmadığını yazıyor. Imperial College London'da bağımsız bir değerlendirme sürüyor, Ulusal Denetim Ofisi programı inceliyor.
Takvim konusunda ise bakan çok daha temkinli konuşuyor. Ticari ve hukuki değerlendirmenin sonbaharda tamamlanması bekleniyor. Frith, bu değerlendirme yeni bir sözleşmeye ihtiyaç olduğu sonucuna varırsa, standart kamu ihale süreleri nedeniyle mart ayına kadar yerine yenisinin konmasının zor olduğu uyarısında bulunuyor.
Financial Times ise dün, platformun kapsamının aile hekimi kayıtlarını da içerecek şekilde genişletildiğini bildirdi. Mint11 bu iddiayı bağımsız olarak doğrulayamadı.