Joby Aviation, 18 Eylül’de otonom uçuş sistemiyle donattığı Cessna Caravan’ın ABD’yi kıyıdan kıyıya pilot girdisi olmadan uçtuğunu duyurdu. Şirket uçuşu ülke genelinde yapılan ilk tam otonom uçuş olarak tanımlıyor: 5.148 kilometrelik rotada kokpitteki güvenlik pilotu tek bir kontrol girdisi yapmadı.

J208 adı verilen uçak, Cessna 208B Caravan gövdesine Joby’nin otonomi yazılımının eklenmesiyle hazırlandı. Tur 8 Eylül’de Concord’dan başladı; uçak Phoenix, Fort Worth ve Güney Karolina’daki Shaw Hava Üssü duraklarının ardından Kuzey Karolina’daki Dare County havalimanına otonom indi. Joby’ye göre uçak inişten sonra Kitty Hawk’taki İlk Uçuş Anıtı’nın yanından alçak geçiş yaptı: Wright kardeşler ilk motorlu uçuşu 1903’te bu bölgede yapmıştı. Dönüş bacağında Louisville, Wichita, Oklahoma City, Salt Lake City ve Portland durakları var.

Uçuş tamamen insansız değildi. Uzaktan bir pilot pilot-in-command olarak uçuş planı güncellemelerini yaptı ve kule konuşmalarını uçağın telsizi üzerinden yürüttü; kokpitte bir güvenlik pilotu da hazır bekledi. Joby, personelin uçağı Kaliforniya’daki otonomi merkezinden ve Shaw Hava Üssü’nden 3.738 kilometreye varan uzaklıktan izlediğini söyledi. Uçuşun otonom yürütüldüğü bilgisi şirketin duyurusuna dayanıyor; bağımsız uçuş verisi paylaşılmadı ve otonomi sisteminin ticari uçuşlar için sertifikasyon takvimi duyuruda yer almıyor.

Tur boyunca uçak yoğun havalimanı trafiğine girdi ve hava koşullarına göre rotasını kendi değiştirdi. Joby, uçağın Phoenix Deer Valley gibi işlek bir meydana önceden tanımlı bir yaklaşma olmadan girdiğini, fırtınaların etrafından gerçek zamanlı rota hesapladığını söylüyor. Şirket otonomi birimini Haziran 2024’te Xwing’den satın aldı; tur öncesinde sistem 400’den fazla uçuş ve 800 saat otonom uçuş süresi biriktirmişti.

Joby, otonomi yazılımını sertifikalı bir gövdeye eklemenin otomatik kargo taşımacılığını hızlı ölçeklemenin pratik yolu olduğunu savunuyor. Şirket teknolojiyi yük taşımacılığı, tıbbi sevkiyat, afet müdahalesi ve askerî lojistik için çift kullanımlı bir hat olarak görüyor. Caravan üç ABD askerî tatbikatında uçtu; Agile Flag tatbikatında taşınan yedek parçaların diğer uçakları göreve yaklaşık 24 saat erken döndürdüğü açıklandı.

Otonomi, Joby’nin asıl işi olan pilotlu elektrikli hava taksisinin yanında ikinci bir hat. Şirket, sertifikasyon sürecini sürdürdüğü dört kişilik hava taksisinde kullanacağı yazılımı ileride otonom görevlere taşımayı planlıyor. Sektörde otonom uçuş denemeleri kurallar kesinleşmeden ilerliyor: Teksas’ta başlayan ilk federal deneme uçuşları da benzer bir belirsizlikte yürütüldü. Kara tarafında sürüş otomasyonu ve denizde otonom platformlar aynı soruyla karşı karşıya: sistemin kendi başına hareket ettiği bir görev, hangi sertifikasyon adımıyla ticari işe dönüşüyor?

Joby’nin duyurduğu uçuş, otonom hava lojistiğinde teknik eşiğin ilerlediğini gösteriyor. Belirsiz olan taraf ticari: şirket uçuşun hangi izin rejiminde yapıldığını ve otonomi yazılımının sertifikasyon takvimini paylaşmadı.

Share.
Exit mobile version