Lahey, Nexperia’da (Wingtech/Çin) karar alma süreçlerini sınırlayan Goods Availability Act yetkisini “istisnai” biçimde devreye soktu. Üretim sürüyor; ancak hükümet, ulusal/AB ekonomik güvenliğini riske atacak kararları engelleyebilecek. Wingtech hissesi Şanghay’da −%10 kapandı; şirket hukuki itiraz hazırlığında.
Hollanda hükümeti, Çinli Wingtech’e bağlı Nexperia’da yönetimsel “ciddi aksaklıklar” ve stratejik teknoloji transferi riskini gerekçe göstererek, kritik mallara erişimi güvence altına alan Goods Availability Act kapsamında müdahale kararı aldı. Bu çerçevede bakanlık, şirketin ülke/AB teknoloji yetkinliklerini zayıflatabilecek kararlarını durdurma veya geri çevirme yetkisine sahip olacak. Üretim ve ticari faaliyetlerin normal akışta süreceği, ancak karar alma üzerinde kamusal bir “fren–denge” mekanizmasının işlediği vurgulandı.
Reuters’ın aktardığına göre karar, hükümet tarafından “olağanüstü” olarak nitelendirildi; Wingtech’in Nexperia üzerindeki fiilî kontrolünün geçici olarak kısıtlandığı ifade edildi. Aynı haberde, bağımsız ve Çinli olmayan yeni bir yöneticiye eşitlik bozucu oy (casting vote) verilmesine dönük düzenlemelerin de masada olduğu kaydedildi. Kararın ardından Wingtech hisseleri %10 değer kaybetti; şirket, hukuki yollara başvuracağını, pay sahipliği haklarının ekonomikkısmının ise sürdüğünü duyurdu.
Adım, AB’nin kritik teknolojiler ve tedarik güvenliği gündeminde çıtanın yükseldiğini gösteriyor. Nexperia, otomotiv ve tüketici elektroniğinde kullanılan olgun düğüm bileşenleri üretiyor; ancak hükümet, kriz anında hayati ürün/malzeme sürekliliğinin tehlikeye girmesinden endişe ediyor. Bu kapsamda kullanılan yasa, 70+ yıllık bir mevzuatın güncel yorumuyla ilk kez bu ölçekte uygulamaya sokulmuş durumda. Uzmanlara göre, karar özelleşmiş bir kamusal vesayet doğuruyor; kamulaştırma değil, riskli kararların önlenmesi amacı taşıyor.
Kısa vadede Nexperia’nın tedarik ve müşterilerinde iş sürekliliği ön planda kalacak. Orta vadede ise AB’nin çip stratejisi bağlamında; (i) yönetim şeffaflığı, (ii) iç denetim ve (iii) AB güvenlik değerlendirmeleri ile uyum başlıkları şirketin yol haritasını belirleyecek. Çin–AB teknoloji hattında ise karar, yatırım taramasının (FDI screening) ve ihracat–ithalat lisans rejimlerinin daha sıkı işletileceğinin işareti olarak okunuyor.