Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2 Kasım’da yayımlanan Yonhap mülakatında savunma, yarı iletken, robotik ve yapay zekâyı potansiyel iş birliği başlıkları olarak saydı. Mülakatı Seul ziyareti öncesinde Güney Kore’nin resmî ajansına yazılı verdi. Koreli şirketlere Türkiye’de ortak üretim ve teknoloji geliştirme çağrısı yaptı: “Amacımız bu potansiyel fırsatları somut girişimlere dönüştürmek, şirketlerimiz için iş fırsatlarını kolaylaştırmak ve karşılıklı yatırımları artırmak.”
Ziyaret 1-4 Kasım tarihlerini kapsıyor. Resmî görüşme 3 Kasım Salı günü Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile yapılacak. Görüşmede ikili ilişkilerin hukuki zeminini güçlendirecek belgelerin imzalanması bekleniyor.
Erdoğan’ın en somut dosyasını nükleer enerji oluşturuyor. Sinop, Türkiye’nin Karadeniz kıyısındaki ikinci nükleer santral projesi. Erdoğan, “Kore Cumhuriyeti’ni bu girişimde güçlü bir potansiyel iş ortağı olarak görüyoruz” dedi. Devlet destekli KEPCO ile teknik ve ekonomik ön fizibilite sürüyor. Erdoğan ortak seçilmeden önce finansman, elektrik maliyeti ve Türkiye ekonomisine katkının değerlendirileceğini söyledi. Geçen yıl Lee’nin Türkiye ziyaretinde nükleer iş birliği mutabakat zaptı imzalanmıştı; reaktör teknolojisi, saha değerlendirmesi, ruhsatlandırma, finansman ve iş modelleri kapsamda.
Çip ve yapay zekâda henüz proje adı yok. Çağrı niyet düzeyinde. Kore’nin çip sanayisinde Samsung ve SK Hynix gibi üreticiler var; Türkiye’nin yarı iletken üretim kapasitesi sınırlı. Ortak üretim Türkiye için yatırım ve teknoloji transferi, Kore için Avrupa’ya yakın üretim ve lojistik konumu anlamına geliyor.
Ortak üretim çağrısının arkasında ticaret dengesi var. 2025’te Türkiye Kore’ye 1,14 milyar dolarlık mal sattı, 10,26 milyar dolarlık mal aldı. Erdoğan 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefini hatırlattı ve dengeli yapıyı öne aldıklarını söyledi. Hedef büyürken ihracat kalemi eklenmezse açık da büyür.
Savunmada somut dosya PD170 turbodiesel uçak motoru. Erdoğan Kore’nin bu motora ilgisini memnuniyetle karşıladı. İnsansız hava araçları, motor teknolojileri ve elektronik sistemleri iş birliğinin diğer başlıkları olarak saydı.
Somut iş birliği örnekleri de var: Hyundai Motor Group Türkiye’de otomotiv üretimini sürdürüyor ve İzmit fabrikasında elektrikli araç üretimine başladı; Erdoğan bu adımı memnuniyetle karşıladı. POSCO çelik sektöründe yatırımcı. Erdoğan Koreli yatırımcılara Türkiye’de üretim ve lojistik üssü kurabileceklerini anlattı.
Ulaştırma dosyası Hicaz Demiryolu. Erdoğan hattı yeniden canlandırma planını anlattı ve Koreli şirketleri Türkiye’nin bölgesel ulaştırma ve lojistik yatırımlarına çağırdı. “Mevcut kriz, uluslararası ticaret için güvenilir alternatif güzergâhlar geliştirmenin ne kadar hayati önem taşıdığını bir kez daha ortaya koydu” dedi.
Diplomatik çerçeve gelecek yıl 70. yıla dayanıyor. Erdoğan iki ülke arasındaki bağı “kanla pekiştirilmiş” diye niteledi. 3 Kasım’daki görüşmenin çıktısı, çip ve yapay zekâ çağrısının niyet olarak kalıp kalmayacağını gösterecek. İmzalanacak belgelerde ortak üretim maddesi varsa dosya ilerler; yoksa başlık bir sonraki ziyarete kalır.
