Avrupa Komisyonu 21 Eylül pazartesi günü veri merkezleri için ortak bir derecelendirme sistemi önerdi. Kurulu gücü 500 kilovatın üzerindeki her veri merkezi, enerji ve su kullanımı ile temiz enerji payına göre A’dan G’ye etiketlenecek.
Etiket üç eksende not veriyor: güç kullanım verimliliği, su kullanım verimliliği ve düşük emisyonlu enerji kaynaklarının payı. Sistem bunların yanında tesisin şebekeye ne kattığına da bakıyor: atık ısının yeniden kullanıma hazır olması, şebekeye eklediği temiz üretim ve şebeke zorlandığında talebini ne kadar esnetebildiği. Etiket, şirketlerin Enerji Verimliliği Direktifi kapsamında zaten bildirdiği verilerden her yıl otomatik üretilecek. 500 kilovatın altındaki tesisler için etiket isteğe bağlı kalacak.
Öneri bir yetki devri düzenlemesi (delegated regulation) olarak Avrupa Parlamentosu ve Konsey’in iki aylık incelemesine girdi. İki kurum tasarıyı tümden reddedebiliyor, tek satırını değiştiremiyor. Kurallar Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek, ilk etiketler 2027 içinde görünecek ve sistem 2028 sonunda gözden geçirilecek.
Komisyon veri merkezi kapasitesini beş ile yedi yıl içinde üçe katlamayı hedefliyor. Avrupa’daki veri merkezleri 2024’te yaklaşık 68 teravatsaat elektrik tüketti. Uluslararası Enerji Ajansı, yapay zekâ talebiyle bu rakamın 2030’da 114 teravatsaate çıkacağını ve bölgede tüketilen elektriğin yüzde 3’ünü aşacağını öngörüyor. Komisyon, Avrupa’daki veri merkezlerinin atık ısısının yarısının yeniden kullanılmasının 4 milyon hanenin ısınma ihtiyacına denk geldiğini hesaplıyor.
“Veri merkezi kapasitemizi üçe katlamak, şebekelerimiz, suyumuz ve enerji faturalarımız üzerindeki baskının üçe katlanması anlamına gelemez” diyen Komisyon Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, verimli, esnek ve ek temiz enerjiyle beslenen tesislerin enerji dönüşümünün parçası olacağını söyledi. Enerji ve Konut Komiseri Dan Jørgensen ise dijital egemenliğin enerji sorumluluğuyla birlikte yürümesi gerektiğini belirtti. Komisyon yetkililerine göre yeni etiket, düşük emisyonlu kaynaklar arasında nükleeri de sayıyor.
Sistem mevcut veriyle çalışıyor ve tablo zayıf: Komisyonun öneriye eşlik eden raporu, AB’deki tesislerin yalnız yüzde 36’sının zorunlu verileri açıkladığını kabul ediyor. Etiket tek başına yükümlülük getirmiyor; bağlayıcı asgari performans standartları için açılan kamu danışması 14 Aralık’ta kapanacak ve Komisyon standartları 2027’de açıklayacak. Sektör tabanı etkilemeye çalışıyor: Microsoft temmuz ayında Almanya hükümetine verdiği görüşte su verimliliği bantlarının değiştirilmesini istedi. Avrupa Parlamentosu’ndaki bazı üyeler daha önce Komisyon’u düzenlemeye Microsoft’un lobi metnini kopyalamakla suçlamıştı.
Aynı baskı ABD’de de büyüyor: New York Times ve Siena Üniversitesi’nin eylül anketinde olası seçmenlerin yüzde 61’i yapay zekâ veri merkezi inşaatına karşı çıktı. Orange ve Morrison Fransa’da 3 milyar avroluk ortaklıkla 400 megavat kapasiteyi hedefliyordu.
Video künyesi: Görüntüler Lawrence Systems’in Wikimedia Commons’a yüklediği veri merkezi çekimleri (CC BY 3.0) ile Avrupa Komisyonu Audiovisual Service’ın Brüksel hava çekiminden (CC BY 4.0); müzik Mixkit Stock Music Free.
Rapor: Avrupa Komisyonu, “Veri merkezlerinin enerji verimliliğine ilişkin rapor” (21 Eylül 2026)